logowanie 
rejestracja

Schorzenia żywieniowe: Nieswoiste zapalenie jelit
(266)

Dodano: 2013-08-29 |
Komentarzy: 0
Podziel się:  

Nieswoiste zapalenia jelit to choroby charakteryzujące się przewlekłym stanem zapalnym o nieznanym pochodzeniu. Charakterystyczne zmiany zapalne w jelitach związane są z zaburzeniami odpowiedzi immunologicznej organizmu. Występują zwykle u ludzi młodych - w 2.-3. dekadzie życia, chociaż początek choroby może mieć miejsce także we wczesnym dzieciństwie i wieku pźniejszym. Pomimo iż nie ma na razie kompleksowych badań epidemiologicznych zapadalności na nieswoiste zapalenie jelit w Polsce, to jednak, na podstawie doniesień z wielu ośrodkw, można w ostatnich latach zauważyć wyraźny wzrost częstości występowania tych chorb w polskiej populacji.

Nieswoiste zapalenie jelit najczęściej obejmują:

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego

Chorobę Leśniowskiego-Crohna

Podstawową rżnicą w obu jednostkach chorobowych jest ich lokalizacja. Wrzodziejące zapalenie jelita grubego dotyczy jedynie jelita grubego. Natomiast zmiany zapalne w Choroba Leśniowskiego-Crohna mogą występować w każdym odcinku przewodu pokarmowego. Do głwnych objaww obu postaci NZJ należą: biegunka, ble brzucha, utrata masy ciała czy krwawienie z dolnego odcinka przewodu pokarmowego.

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego (Colitis ulcerosa)
Colitis ulcerosa jest rozlanym zapaleniem błony śluzowej odbytnicy lub odbytnicy i okrężnicy prowadzącym w części przypadkw do powstania owrzodzeń.


Objawy ze strony przewodu pokarmowego:

  • Biegunka (często z krwią)
  • Kurczowe ble brzucha
  • Stany podgorączkowe
  • Brak łaknienia
  • Osłabienie
  • Zaostrzenia i remisje

Objawy pozajelitowe:

  • Obrzęk dużych staww (kolanowe, łokciowe, biodrowe)
  • Zapalenie błony naczyniowej oka
  • Rumień guzowaty
  • Nawracające aftowe zapalenia błony śluzowej jamy ustnej
  • Piodermię zgorzelinową
  • Zapalenie wątroby
  • Pierwotnie stwardniające zapalenie drg żłciowych
  • Zahamowanie przyrostw masy i wzrostu

W okresie remisji pacjenci nie mają dolegliwości, a częstość występowania nawrotw może wahać się od kilku w ciągu roku do 2-3 na przestrzeni wielu lat. Objawy utrzymujące się ciągle, bez wyraźnie zaznaczonych okresw remisji, występują stosunkowo rzadko. Zaostrzenia mogą być wywoływane przez infekcje przewodu pokarmowego i innych narządw, doustną antybiotykoterapię, szczepienia, niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), zmianę sposobu odżywiania lub stres psychiczny.


Wyrżniamy postać łagodną, umiarkowaną i ciężką wrzodziejącego zapalenia jelita grubego.

  1. Postać łagodna charakteryzuje się mniej niż czteroma wyprżnieniami dziennie, z lub bez domieszki krwi, nie występuje gorączka, tachykardia i niedokrwistość, OB jest prawidłowe.
  2. Postać umiarkowana charakteryzuje od czterech do sześciu wyprżnień dziennie z domieszką krwi oraz minimalne zaburzenia ustrojowe.
  3. Postać ciężka to więcej niż sześć wyprżnień na dzień z domieszką krwi, występuje gorączka, przyspieszone tętno, niedokrwistość i nieprawidłowe OB.

Do powikłań colitis ulcerosa należą:

  • rak jelita grubego,
  • zmiany wątrobowe,
  • zapalenie staww,
  • ostre rozdęcie okrężnicy,
  • perforacja,
  • krwotok.

Choroba Leśniowskiego-Crohna
Choroba Leśniowskiego-Crohna jest przewlekłym, pełnościennym zapaleniem ziarniniakowym, ktre może dotyczyć każdej części przewodu pokarmowego od jamy ustnej do odbytu.


Do objaww tej choroby należą:

  • Ble brzucha (kolkowe, związane z jedzeniem i defekacją, silne)
  • Biegunki (z reguły bez domieszki krwi)
  • Ubytek masy ciała
  • Zaburzenia łaknienia
  • Zaburzenia wzrastania
  • Krwawienia z odbytu
  • Zmiany okołoodbytnicze
  • Gorączka

Objawy pozajelitowe

  • Rumień guzowaty
  • Piodermia zgorzelinowa (rzadko i rzadziej niż w c.u.)
  • Zapalenia staww (dużych)
  • Zapalenie wątroby
  • Stwardniające zapalenie drg żłciowych
  • Zapalenie błony naczyniowej, twardwki
  • Osteopenia i osteoporoza

Choroba zaczyna się zwykle podstępnie, gdzie można doszukać się łagodnych, przemijających objaww w ciągu kilku miesięcy, a nawet lat, poprzedzających rozpoznanie. Tylko niekiedy choroba zaczyna się ostro, silnymi blami w prawym dole biodrowym, co w połączeniu z gorączką daje obraz kliniczny podobny do ostrego zapalenia wyrostka robaczkowego.


Do powikłań jelitowych choroby Leśniowskiego-Crohna należą:

  • niedrożność,
  • przetoki,
  • perforacje,
  • krwawienia,
  • ostre rozdęcie okrężnicy,
  • diagnostyka nieswoistych zapaleń jelit

Rozpoznanie zarwno WZJG, jak i ChL-C ustalane jest na podstawie wywiadu, oceny klinicznej oraz skojarzenia badań endoskopowych, histologicznych, radiologicznych i biochemicznych. Dokładnie zebrany wywiad i badanie fizykalne jak zawsze stanowi podstawę do postawienia wstępnego rozpoznania lub kilku hipotez diagnostycznych. Szczegłowe pytania powinny dotyczyć początku objaww, nietolerancji pokarmw, kontaktu z chorymi na biegunkę infekcyjną, niedawnych podrży, stosowanych lekw (w tym antybiotykw i NLPZ), palenia tytoniu, chorb występujących w rodzinie.

Przyczyny niedożywienia w przebiegu nieswoistych zapaleń jelit.

  • Niedostateczna podaż pożywienia - brak łaknienia, niedobr cynku, bl lub biegunka bezpośrednio po posiłku,
  • Zespł złego wchłaniania - zmniejszenie powierzchni chłonnej jelita - zanik kosmkw, usunięte jelito, przerost flory bakteryjnej jelita-niesprawna zastawka Bauhina, dekoniugacja bakteryjna kwasw żłciowych - zaburzone wchłanianie witamin rozpuszczalnych w tłuszczach
  • Zwiększone straty jelitowe - wysięk, krwawienie, utrata białek i elektrolitw, pierwiastkw śladowych - Fe i Zn
  • Interakcje lekw ze składnikami pokarmowymi: Sulfasalazyna – upośledzenie wchłaniania kwasu foliowego (suplementacja). Kortykosterydy – zwiększenie zapotrzebowania na wapń: mleko + ew. suplementacja. Kortykosterysy – zwiększenie łaknienia
  • Zwiększone zapotrzebowanie enrgetyczne - zakażenia, gorączki, straty jelitowe, niedostateczne wchłanianie jelitowe

W wyniku niedożywienia oglny stan pacjenta pogarsza się. Ma mniejszą odporność, rany goją się wolniej, a ryzyko wystąpienia odleżyn wzrasta. Masa ciała pacjenta spada, występują zaburzenia wzrostu, spada siłą mięsni. Występują zaburzenia trawienia i wchłaniania, dojrzewania płciowego, a skuteczność stosowanego leczenia spada. Dlatego też istotnym elementem prowadzącym do najlepszych wynikw leczenia farmakologicznego lub operacyjnego jest odpowiednie żywienie pacjentw.
W okresie remisji u osb odżywionych prawidłowo lub z niewielkim niedoborem masy ciała leczenie żywieniowe nie rżni się od diety osb zdrowych. Posiłki powinny zapewnić zapotrzebowanie energetyczne i białkowe oraz inne niezbędne składniki pokarmowe w łatwo przyswajalnej postaci. Posiłki powinny być przyjmowane częściej, ale o mniejszej objętości. Przy wystąpieniu przewężeń światła jelita mogą wystąpić ble brzucha lub uczucie dyskomfortu po spożyciu pokarmw ciężkostrawnych, wzdymających lub bogatobłonnikowych. Wystrzegać się należy takich produktw jak suszone owoce, orzechy i grzyby. Zaostrzenia choroby wymagają specjalnego postępowania żywieniowego.
 

Występują trzy możliwości prowadzenia postępowania żywieniowego:

  1. Żywienie doustne
  2. Żywienie dojelitowe
  3. Żywienie pozajelitowe

Żywienie doustne powinno być stosowane u chorych o niezbyt dużym nasileniu stanu zapalnego jelit lub z niewielkim stanem niedożywienia. Dieta chorego winna być wzbogacona o preparaty bezresztkowe bądź ubogoresztkowe, ktre zawierają białko mleka lub soi, węglowodany złożone, tłuszcze MCT. Należy pamiętać, że stosowana dieta powinna zapewnić zapotrzebowanie energetyczne i białkowe oraz uzupełnić ewentualne niedobory.
Jeżeli nasilają się objawy stanu zapalnego lub pogłębiają się cechy niedożywienia, po wykluczeniu przeciwwskazań należy rozważyć wprowadzenie żywienia dojelitowego. Przeciwwskazaniami do jej zastosowania są: masywne krwawienie z przewodu pokarmowego, ostre rozdęcie okrężnicy, niedrożność jelit, zespł krtkiego jelita. Stosowane w tym leczeniu diety to: dieta elementarna, płelementarna lub polimeryczna.


Wprowadzenie całkowitego lub częściowego żywienia pozajelitowego wprowadza się w przypadku złej tolerancji żywienia dojelitowego, nieskuteczności tego leczenia, ciężkiej postaci choroby, pogłębiających się wskaźnikw niedożywienia, przeciwwskazaniach do leczenia enteralnego lub w okresie przedoperacyjnym. Całkowite żywienie pozajelitowe powinno być przygotowane indywidualnie dla każdego chorego. Krtkotrwałe żywienie pozajelitowe może być stosowane przez żyły obwodowe, a przy dłuższym jego stosowaniu przez żyły centralne. Stosowanie tego typu żywienia, zwłaszcza długotrwałe, pomimo iż zmniejsza stymulację układu immunologicznego przewodu pokarmowego przez antygeny pokarmowe, zmniejsza stymulację hormonalną i sekrecję, może opźnić leczenie operacyjne i niesie za sobą wiele powikłań.


Dieta w niezbyt dużym nasileniu stanu zapalnego w NZJ

Śniadanie:
Kasza manna na mleku
II śniadanie:
Jogurt naturalny
Obiad:
Pieczona pierś z kurczaka
Ziemniaki
Gotowana marchewka
Podwieczorek:
Kisiel z owocami
Kolacja:
Bułka pszenna
Ser twarogowy
Mid

Olga Rompa, dietetyk medyczny
Absolwentka dietetyki na Gdańskim Uniwersytecie Medycznym oraz towaroznawstwa na Akademii Morskiej w Gdyni. Na co dzień swoją wiedzę i doświadczenie wykorzystuje pracując w Poradni Dietetycznej NutriMed w Gdyni- www.nutrimed.gda.pl.

Komentarze (0)
Brak komentarzy

 

Copyright 2012 terazdieta.pl   O nas Reklama Regulamin Prawa autorskie Kontakt